Bouwhistorische Waardenkaart

Wat zijn bouwhistorische waarden?
Bouwhistorische waarden zijn verborgen bouwkundige en historische onderdelen in gebouwen, die vaak ouder blijken te zijn dan de voorgevel van het gebouw doet vermoeden. De kaart laat zien waar bouwhistorische waarden te verwachten of aanwezig zijn.

Ouder dan de voorgevel doet vermoeden
Regelmatig komen medewerkers van het Bureau Monumenten & Archeologie (BMA) tijdens de renovatie of restauratie van een pand verrassingen tegen. Deze verrassingen kunnen bestaan uit bouwsporen in muurwerk, maar ook uit houtskeletten, oude kapconstructies of beschilderde interieuronderdelen. Deze onderdelen zijn vaak ouder dan de voorgevel van een gebouw.

Door de eeuwen heen zijn panden aangepast aan de wooneisen, comfort en mode van dat moment. Plattegronden en kapconstructies werden veranderd, balklagen en houten plafonds aan het oog onttrokken door stucplafonds, kozijnen en houtskeletten verdwenen achter betimmeringen of werden geheel of gedeeltelijk verwijderd.

Vaak werd zelfs de hele voorgevel vervangen door een eigentijds en populairder geveltype, terwijl het oudere pand daarachter gewoon bleef staan.

Niet alleen monumenten
Het gaat hierbij niet alleen om monumenten. Ook de interieurs van jonge en onbeschermde panden kunnen waardevolle historische onderdelen en bouwsporen bevatten.

Woonhuisonderzoek BMA
Vanaf de oprichting van (de voorloper van) het Bureau Monumenten & Archeologie is een begin gemaakt met het woonhuisonderzoek. Bouwhistorici van BMA hebben de bestaande gegevens nu gecombineerd met nieuwe onderzoeksresultaten en deze samengevoegd in de bouwhistorische waardenkaart.

Drie niveaus
De kaart maakt onderscheid tussen:

• panden waarbij zeker oudere bouwsporen aanwezig zijn, 
• panden waarbij dat wordt verwacht en
• panden waarbij onbekend is wat daarbinnen kan worden aangetroffen.

Gebied
De kaart beperkt zich op dit moment tot de vroegste bebouwing van de stad in de middeleeuwse stadskern, het gebied dat wordt begrensd door het Singel, de Kloveniersburgwal en de Geldersekade en het Open Havenfront. In het stadshart zijn, ondanks alle veranderingen door de eeuwen heen, de smalle perceelsgrenzen en fijnmazige ruimtelijke structuur, voor een groot deel intact gebleven. Maar vergelijken we de situatie van circa 1850 met de huidige toestand dan blijkt hoe kwetsbaar deze tastbare geschiedenis van het oudste deel van de stad is. (zie afbeelding perceelsgebonden bebouwing)

Kaart in ontwikkeling
De Waardenkaart is permanent in ontwikkeling. Nieuwe gegevens zullen leiden tot actualisering van de kaart. 

Het rapport
[+] Lees het hele rapport: Een bouwhistorische waardenkaart voor de stadskern van Amsterdam

Eerste exemplaar overhandigd
Op donderdag 14 februari 2008 overhandigde stadsdeelvoorzitter Els Iping het eerste exemplaar van de Bouwhistorische Waardenkaart voor het stadshart van Amsterdam aan Pierre van Rossum, projectmanager coalitieproject 1012 dat een opwaardering beoogt van het Damrak en het Wallengebied.
[+] Lees meer over de relatie tussen de Bouwnhistorische Waardenkaart en het colitieproject 1012