Historisch wrak van waterschip uit 1600 te water bij IJburg

Filmpje op RTVNH

Het wrak is in 2005 ontdekt tijdens bodemonderzoek in opdracht van Rijkswaterstaat vanwege de voorgenomen verdieping van de vaargeul Amsterdam-Lemmer. In 2007 voerden onderwater archeologen een verkenning uit aangezien het obstakel geruimd moest worden. De archeologische vondst was bijzonder genoeg om te bergen en boven water nauwkeurig te onderzoeken. Dit gebeurde in oktober 2009.

Foto van het wrak

Het wrak is niet uniek genoeg om in z’n geheel te conserveren. Als alternatief voor behoud is besloten het wrak na afronding van het archeologisch onderzoek weer onderwater af te zinken waar het hout verder goed bewaard blijft. Voor het wrak is een locatie langs de strekdam in het IJmeer, tegenover IJburg, uitgezocht. Op de wal wordt een informatiepaneel over het schip en het onderzoek geplaatst. De wrakplaats wordt met 4 boeien gemarkeerd.

Het wrak is 20 meter lang en bestaat uit een compleet vlak van de romp met voor- en achtersteven. Er werden restanten van een vuurplaats, gebruiksvoorwerpen van de schipper en visgraten in het ruim ontdekt. Het schip is ongeveer 400 jaar geleden gezonken. De oorzaak hiervan is nog niet bekend.

18e eeuwse prent van een waterschip

Waterschepen waren vissersschepen die verse vis vervoerden die levend werd gehouden in een waterbak in het ruim (de bun). Dit schip was mogelijk op weg naar de vismarkt van Amsterdam om verse vis af te leveren. In het ruim zaten nog grote hoeveelheden visgraten. Dit soort vissersschepen kwam veel voor in de wateren rond Amsterdam in de 16e 17e en 18e eeuw. Ze werden ook gebruikt om grote zeeschepen over Pampus te slepen.

Door het schip na onderzoek onder water terug te plaatsen kan dit bijzondere erfgoed behouden blijven. Het blijft op deze manier een tastbaar onderdeel van geschiedenis en blijft beschikbaar voor nader onderzoek. Daarnaast kan de locatie een impuls geven aan de onderwaterarcheologie door als oefenobject te dienen voor duikers bij het documenteren van scheepsresten.

Het project is een initiatief van Bureau Monumenten en Archeologie en wordt gerealiseerd in een goede samenwerking tussen het Stadsdeel Zeeburg, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) en verschillende gemeentelijke instanties: Ingenieursbureau Amsterdam (IBA), Ontwikkelingsbedrijf Gemeente Amsterdam (OGA), dienst Binnenwater Beheer (BBA). De operatie wordt mogelijk gemaakt door een belangrijke inzet van ADC ArcheoProjecten en Periplus Archeomare.

Lokatie

Het schip is langs het talud, in de lengte ervan, gelegd

Sonarbeelden

Het schip is langs het talud, in de lengte ervan, gelegd.
Sonarbeeld (Periplus Archeomare) met een bereik van 75 meter (diameter is 75 meter):

Sonarbeeld (Periplus Archeomare) met een bereik van 30 meter (diameter is 30 meter):