De 17de eeuw in de etalage van BMA
In de 17de eeuw groeide en bloeide de stad als nooit tevoren. Amsterdam verviervoudigde haar oppervlakte, het inwonersaantal steeg in een eeuw tijd van 30.000 aan het einde van de 16de eeuw naar meer dan 200.000 inwoners in de 17de eeuw. Het pand aan de Herengracht nummer 12 is gebouwd tijdens de zogenaamde Derde uitleg van de grachtengordel in de jaren na 1610. Er volgde nog een Vierde Uitleg na 1660 waarbij het gebied zoals het ook nog vandaag te dag in volle glorie is te zien werd voltooid.
Stedenbouwkundig wonder en toekomstig werelderfgoed
De aanleg van de grachtengordel werd gezien als een stedenbouwkundig hoogstandje en van heinde en verre kwamen mensen het ‘wonder’ van de grachtengordel aanschouwen.
En nog steeds komen mensen van over de hele wereld speciaal naar Amsterdam voor dit bijzondere stukje stad. Het gebied van de grachtengordel is dan ook niet voor niets genomineerd als toekomstig werelderfgoedgebied. Op 30 januari 2009 is het complete nominatiedossier overhandigd aan de UNESCO-organisatie in Parijs. De nominatie is een samenwerkingsproject tussen het Rijk, gemeente Amsterdam en stadsdeel Centrum. In 2010 maakt UNESCO bekend of de grachtengordel de werelderfgoedstatus krijgt toegekend.
Amsterdam en de grachtengordel
Bureau Monumenten & Archeologie heeft de Jan Waagenaar Stichting opdracht gegeven om een essay te schrijven over de ontstaansgeschiedenis van de 17de eeuwse Amsterdamse grachtengordel. Het essay ‘Amsterdam en de grachtengordel’ is geschreven door Boudewijn Bakker en maakt onderdeel uit van het UNESCO nominatiedossier. Het essay is uitgegeven door uitgeverij Thoth en verkrijgbaar in de boekhandel. Er is ook een Engelstalige versie op de markt gebracht.
Een huishouden uit 1650-1775
Bij archeologisch onderzoek in 2006 is de inhoud van de beerput van het grachtenpand Herengracht 12 opgegraven. Een beerput is een gemetselde bak achter het huis die als toilet werd gebruikt. Ook werd hier huishoudelijk- en keukenafval in gestort. In zo’n beerput kan je de meest uiteenlopende zaken terugvinden, zoals huisraad, etensresten, speelgoed en toiletartikelen. De archeologische vondsten geven een beeld van een welgesteld huishouden in de periode 1650 tot 1775. Het aardewerk was zowel van Nederlandse makelij als geïmporteerd.
In de beerput van het pand aan de Herengracht 12 zijn naast huisraad onder andere breipennen, knikkers en een spaarpot gevonden.
Bouwhistorisch onderzoek Herengracht 12
Het pand op de Herengracht nummer 12 is tijdens de restauratie bouwhistorisch onderzocht door experts van Bureau Monumenten & Archeologie. Zij hebben houtmonsters genomen uit de constructie van het pand. Zo heeft het onderzoek onder andere aangetoond dat de façade van het pand is herbouwd in de 18de eeuw. Het onderzoek toont verder aan dat er in de 17de sprake was van een levendige houthandel op het Europese continent. Het pand bevat houtsoorten uit onder andere Duitsland en Zweden. Lees hier het complete dendrochronologisch onderzoek.