Karthuizersstraat, klooster en herberg

Kruimelpad

 

Karthuizersstraat, klooster en herberg

30 mei 2008

Opgraving Foto van documentatie van binnenmuur

De tweede binnenmuur van het kloostercomplex wordt gedocumenteerd.

De Karthuizersstraat in de Jordaan ontleent zijn naam aan het klooster dat hier in de vijftiende en de zestiende eeuw heeft gestaan. Van dit bouwwerk is niets meer te zien. Het zou gelegen hebben tussen de huidige Karthuizersstraat en de Lindengracht. Nu is er een speelplaats, in de zeventiende en achttiende eeuw, was hier een kerkhof.

Klooster 15de-16de eeuw

Bij de opgraving van de afdeling Archeologie van de dienst Amsterdam Beheer, die in maart 2001 werd uitgevoerd, zijn de archeologen gestuit op zware muurresten. Het ging om twee muren naast elkaar waarvan zestien meter is blootgelegd maar die onder de bestaande bebouwing doorlopen. Het metselwerk dateert uit de eerste helft van de vijftiende eeuw en vormt waarschijnlijk onderdeel van het rechthoekige kloosterhof, dat de Karthuizer monniken rond 1392 stichtten. De meest westelijke muur had steunberen en was de buitenmuur van het complex: de muur ernaast was een binnenmuur van de bebouwing.

Herberg 17de-18de eeuw

Er kwam ook een bijzonder overblijfsel aan het licht uit de tijd dat het klooster in verval was geraakt. Vanaf 1600 werden delen van het complex verhuurd, onder meer als herberg, die hier tot 1733 gevestigd was. Deze uitspanning, “De kleine Karthuizer” geheten, bevond zich waarschijnlijk in de zuidwesthoek van het kloosterhof. Hier werd tegen de oude kloostermuur een grote en zeer rijke beerput opgegraven met veel gebruiksgoed dat met drinken en roken te maken heeft. Een dergelijk gesloten vondstcomplex, die 150 jaar cafébezoek bestrijkt, is tamelijk uniek. De opgraving is inmiddels afgerond. Duidelijk is dat de recente archeologische ontdekkingen de bijzondere geschiedenis, die achter de naam van de Karthuizersstraat schuil gaat, weer tastbaarder heeft gemaakt.

Foto fundering buitenmuur

De roosterfundering van de buitenmuur van het klooster (links) met rechtsboven de achterwand van de 3 m diepe beerput van de herberg.  

Foto van vondsten uit de beerput

Diverse glazen uit de eerste helft van de 17de eeuw, afkomstig uit de beerput van de herberg.

Foto van vondsten uit de beerput

Verschillende 17de-eeuwse gebruiksvoorwerpen uit de beerput. Een Amsterdamse stroopkruik, een testje met kleipijpen, een Rijnlandse steengoedkruik en een witte faience kruik uit Italie.